RAKEL MAKAZAGAK MANOLORI

Manolo, guretzat beti Manolo izango da, ikastolan maisu izan genuen.  Beste  andereño eta maixuek bezala, gure haurtzaroa goxatu zuen, baina bazuen berezitasun bat: musikaren bidez irakasten zigun geografía. Guretzat hori normala zen, bera musikaria zen eta denerako  erabiltzen zuen musika,  horrelakoa zen ikastola.  Gerora konturatu ginen hori ez zela batere “normala”. Handitu ginenean eta han eta hemen kontatzen genuenean guk geografía abestiekin ikasten genuela, jendea harrituta geratzen zen, eta are  gehiago umetako abesti haiek kantatzen hasten ginenean, urteak pasa arren,  ia osorik gogoratzen genituen eta. Gainera, Geografiarekin batera, herri bakoitzeko musika eta historia ere ikasten genituen:

“Veneziako ubidean, Adriatiko aldean, kanta bat entzun genuen gondola baten gainean”

“Polonia zoritxarrez betea, noiznahi libre, noiznahi menperatua, Rusia batetik, Doitxtarrak bestetik, beti zabiltz askatasun egarri”

“Londres, Plimunt eta Sutanton, Portmu , Liberpool, Cambritxta Glasgow, fama  handiko portuak dira, ontziak bertan egiten dira. Tamesisko estropak, Oxford taCambritx honenak, Orion ezagunak, gertu ikusi ditugunak”

“Parisera goaz, Senan ibiltzera, hango modaz eta historiazfrantzesen artean mintzatzera…. Alpesetan Mont Blanc, mendietan lehena Bosgos, Jura taPirineoak eta Mazizo Central”

“Asiako ibaiak HuangotaMekong, iparrera doazenak Obi, Jenisei Lena”

“Nilo, Kongo, Niger, Senegal, Zanbeze, Orange taLipopo”

“Behin iritsi nintzen Ipar Afrikara, gameluan zebilen moro bat Saharan. Basamortuan lehen ilunarrean, ahozpez ondar gainean hasi zen batean: Ala, Mahoma, Mohamen Mahoma, abdula, abdula, kabala Meka”

“Txi, txi, txi, Txina Kapital Pekin, Fili-FilipinasciudadMekong, Indian Nueva Delhi, Israel capital Jerusalen, Japon kapital Tokia, Libanon Beirut, JordanianHaman, Tailandian Bangok”

“Mississipi, Yukon, Makenzie, Ereison, Huron, Ontario, Mitxigan, Eire, Winiper, Superior. Mendietan Makinlei, Rocosas, Apalatxe, Kolorao”.

Ikastolako umeekdiskak ere grabatu genituen Manolorekin. Gogoratzen dut nola elkartzen ginen haur pila bat eta bera nola egoten zen organoaren aurrean. Lehenengo ensaiatu eta probatu, eta azkenean grabatu egiten genuen. Baliabide teknikoak oso politak ziren: gutako bat ateaz arduratzen zen, “ez utzi inori sartzen, eutsi eskuarekin fuerte”. Baina, jakina, hainbeste ume zebilen Pilartxo Enea hartan zaila zen inor ez sartzea, “ Joe, ez naiz konturatu eta ireki egin dute”. Han ikasi genuen elkarrekin lan egiten, bakoitzak bere taldeko lana ahalik eta ondoen egiten, isilik egon behar zenean isilik egoten, musika egiten eta gozatzen.

Eta gogoan dut Goiatzeko Mikelandegin grabazioa egiten ari ginen egun hartakoa: denbora luzea generaman grabatzen, gu umeak ginen eta guretzat berria zen hura dena, nekatu egiten ginen, eta ni oso nekatuta nengoen. Abesti batekin ari ginen eta ez zen Manolok nahi zuen bezala ateratzen, hiru aldiz grabatu genuen, baina hobeto egitea nahi zuen. Konturatu egin zen ni nola nengoen, eta goxo-goxo esan zidan azken saioa egingo genuela eta berak lagunduko zidala, ondo aterako zela. Abestia, azkenean, biok grabatu genuen, eta niri betirako geratu zitzaidan buruan momentu magiko hura.